ابو القاسم راز شيرازى

96

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

يا امير المؤمنين هل رايت ربّك ؟ فقال : ويلك يا ذعلب ! لم اكن بالّذى اعبد ربّا لم اره . قال فكيف رايته ؟ قال : ويلك ! لم تره العيون بمشاهدة الابصار و لكن رأته القلوب بحقايق الايمان » « 298 » . و اين حديث با حديث سابق بحسب معنى يكى است و اختلافى ندارد و در اين باب از صحابهء كبار اهل عصمت عليهم السّلام نيز احاديث وارد است چنان‌كه در كتاب « برهان فى اسرار علم الميزان » « 299 » صاحب كتاب از « عكرمة » « 300 » از « ابن عبّاس » نقل نموده و « شيخ محمّد خاتون عليه الرّحمة » « 301 » نيز در مجموعهء خود روايت كرده كه گفت ابن عبّاس : اجتمعنا فى مسجد رسول اللّه ، و امير المؤمنين فى وسطنا و تكلّم بكلام غريب فى التّوحيد

--> ( 298 ) - قبلا در تحقيق معنى بصائر قلوب اين جمله از حضرت امير مؤمنان عليه السّلام بنقل از « نهج البلاغه » آورده شده با اين تفاوت كه جمله : « لم تره العيون بمشاهدة الابصار » به اين صورت بود : « لا تدركه العيون بمشاهدة العيان » كه در واقع اين هر دو جمله به يك معنى است چه ادراك به‌وسيله چشم نتيجه ابصار يا نگريستن است . ( 299 ) - تأليف عزّ الدّين ايدمر بن على جلدكى بنا به نوشته صاحب « كشف الظّنون » كتابيست بزرگ در چهار جزء كه در آن قواعد بسيارى از طبيعى و الهى ذكر شده و مطالب خود را بيشتر از كتب جابر بن حيّان نقل و مشكلات آنها را حلّ كرده است صاحب كتاب به سال 762 در قاهره در گذشته است . ( 300 ) - عكرمة بن عبد اللّه بريرى مدنى مكنّى به ابو عبد اللّه ؛ از موالى عبد اللّه بن عبّاس است وى تابعى بود و از داناترين مردم در تفسير بشمار مىآمد عكرمه به سال 25 هجرى متولّد شد و بعدها به سياحت بلاد پرداخت و بيش از سيصد تن از وى روايت دارند كه حدود هفتاد تن آنان از تابعين‌اند * وى مدّتى در مغرب بسر برد سپس به مدينه بازگشت و به سال 105 هجرى قمرى درگذشت ( از لغتنامه دهخدا بنقل از اعلام زركلى و . . ) * تابعين اصطلاحا به كسانى گفته مىشده كه زمانى اصحاب پيغمبر ( ص ) را درك كرده و از آنها استفاده نموده بوده‌اند . ( 301 ) - شمس الدّين محمّد بن سعيد الدّين على بن نعمت اللّه از شاگردان شيخ بهائى و شارح اربعين او و جامع عبّاسى اوست و كتابى هم در امامت به فارسى نگاشته و نيز شرحى به فارسى بر صحيفهء سجّاديه به او منسوبست توطّن او در هندوستان بوده و تا تاريخ 1059 كه تاريخ ترجمه و كتابت صحيفه است حيات داشته است .